Leerplicht en Sociaalwijkteam werken samen

Proeftuin

In Stadsdeel West en Zuid werkt het Sociaal Wijkteam met een Proeftuin. De doelstelling van de proeftuin is: hulp en ondersteuning bieden die aansluit op de vraag en gericht is op duurzame oplossingen en normaliseren. Dit betekent dat de beeldvorming bij GI, huisartsen, onderwijs en gesubsidieerde instellingen beïnvloed moeten worden om mee te denken in alternatieve oplossingen. Hierbij wordt vooral gekeken naar welke systeemprikkels wel/niet helpend zijn en deze te identificeren om tot de gewenste beweging te komen.

Werkwijze

In de Proeftuin leren we van casuïstiek. Elke week bespreken we in West en Zuid ingebrachte casuïstiek met betrokken partners, soms met ouders erbij. Tijdens het bespreken wordt breed gekeken naar het gehele systeem van zowel gezin als alle betrokken professionals/partijen om samen te begrijpen welke duurzame oplossingen mogelijk zijn.

We werken in de proeftuin met zowel nieuwe casuïstiek als bestaande casuïstiek. In de bestaande casuïstiek zien we veel casussen van jongeren waarin hulpverlening is ingezet die in de loop van de tijd steeds verzwaren en waarin deze verzwaring geen positief effect heeft op de jeugdige en het gezin. De grootste uitdaging in deze casussen is om uit de vaste groeven van meer van hetzelfde te komen, en ruimte te maken voor nieuwe perspectieven. In veel gevallen betreft het thema’s als angst en prikkelverwerking in de context van de school en/of emotieregulatie binnen het gezin. In de leeftijdsgroep 12-17 zijn de vragen ook gericht op individuele hulp voor de jeugdige, maar daar zie je de eerdergenoemde vastgelopen casussen waarin meer van hetzelfde soort hulp wordt ingezet. Vaak is daardoor een grote afhankelijkheid van de hulpverlening ontstaan en is (een gedeelte van) de regie bij ouders verschoven naar de hulpverlening. Daarnaast valt op dat een aanzienlijk gedeelte van deze jongeren (ongeveer twee derde) niet of bijna niet meer naar school gaat.

Om de verbinding tussen het wijkteam en onderwijs meer body te geven schuift sinds december 2022 leerplicht vast aan bij de proeftuin in West. In Zwolle hebben alle basisscholen binnen hetzelfde stadsdeel een eigen leerplichtambtenaar. In West heeft dit ertoe geleidt dat de leerplichtambtenaar van de basisscholen daar sowieso aansluit. Afhankelijk van de casus die besproken wordt schuiven andere leerplichtambtenaren en/of doorstroomcoaches ook aan. Het aanschuiven van leerplicht in deze beweging komt voort uit dat onderwijs de dag invulling van jongeren onder de 18 jaar is. Binnen het onderwijs is het dus net zo belangrijk om te normaliseren en dat problemen die zich voordoen in de schoolcontext in eerste instantie worden opgelost binnen de schoolcontext. Indien nodig ondersteund door de expertise van het SWT of jeugdhulpaanbieders.

complexe problematiek

Dit was de aanleiding om vanuit leerplicht structureel aan te gaan sluiten bij de casuïstiek bespreken en mee te gaan leren in deze visie. In de praktijk van leerplicht merken we dat casuïstiek over de jaren heen steeds complexer is geworden en dat steeds meer jongeren vastlopen, en soms zelfs uitvallen, binnen het onderwijs. Voordat jongeren weer mogen deelnemen aan een reguliere schoolgang moeten ze eerste hun probleem oplossen binnen een andere context. Vaak is dit de context van de hulpverlening. Hierdoor missen jongeren vaak veel van hun onderwijsloopbaan. Door de oplossing te zoeken binnen de context van school doen we een beroep op (de verantwoordelijkheid van) scholen en de vaardigheid van de docenten. Scholen en docenten ervaren soms handelingsverlegenheid waardoor de eerste reactie vaak is om naar de hulpverlening te kijken. Schoolgang en/of de aanwezigheid op school wordt op die manier afhankelijk gemaakt van de stappen die jongeren binnen de hulpverlening zet. Terwijl we eigenlijk allemaal willen dat dit samen gaat.

Door als leerplichtambtenaar aan te schuiven bij de proeftuin hebben we hier al een stap in gezet. Vanuit ons kan, samen met de collega uit het wijkteam, vaal het gesprek gevoerd worden waarin we de oplossing binnen de schoolcontext zoeken en hier duurzame en passende hulpverlening aan toe kunnen voegen. Deze beweging is nog volop in ontwikkeling en de komende periode blijven we met elkaar leren om de visie die we hebben nog beter vertaald te krijgen naar de praktijk.

Om een nog beter beeld te krijgen van de proeftuin, hoe we dit aanpakken en hoe we met en van elkaar leren verwijs lees de onderstaande artikelen

Anders kijken naar jeugdvragen

Waar komt schoolverzuim vandaan